Kuşlarının Midesinden Çıkan Plastik Miktarı Korkutuyor

Levent Öztürk 21 Eylül 2026 11:34

Güney Büyük Okyanusu'nda yaşayan deniz kuşları için plastik kirliliği giderek daha ağır bir tehdide dönüşüyor. Avustralya'nın doğusundaki Lord Howe Adası'nda uzun süredir izlenen yelkovan kuşu yavrularının midelerinde son yıllarda dikkat çekici miktarlarda plastik bulunmaya başladı.

Doğa Tarihi Müzesi'nden Dr. Alex Bond ile Adrift Laboratuvarı araştırmacıları, adada yuvalayan kuşların plastik tüketimini 2007 yılından bu yana takip ediyor. Böylece deniz kuşlarının plastik alımına ilişkin dünya genelindeki en uzun süreli veri dizilerinden biri ortaya çıktı. İlk 10 yıllık dönemde midelerdeki plastik miktarı zaman zaman yükselip azalsa da son yıllarda belirgin bir artış yaşandı. Araştırmacılar, ulaşılan seviyeyi insan ölçeğine uyarladığında bunun yetişkin bir kişinin yaklaşık 12 kilogram plastik tüketmesine denk geldiğini belirledi.

2025 yılında incelenen bir yavrunun midesinden toplam 894 parça plastik çıkarıldı. Bu parçaların toplam ağırlığı 64,2 gram olarak ölçüldü. 2026 yılında ise başka bir yavruda 644 parça ve toplam 67,4 gram plastik bulundu. Bu miktar, bir yelkovan kuşu yavrusunun vücut ağırlığının yaklaşık yüzde 15'ine karşılık geliyor. Midelerinde 2 gramdan fazla plastik bulunan yavruların hayatta kalma ihtimali ciddi biçimde düşüyor. Araştırmacılar bu durumdaki kuşları "yürüyen ölüler" olarak tanımlıyor.

Plastiklerin verdiği zarar yalnızca mideyi doldurmakla sınırlı kalmıyor. Sindirim kanalına sürekli temas eden parçalar dokularda kalıcı hasara ve işlev kaybına yol açabiliyor.

Yeni Hastalık: Plastikozis

Araştırmacılar, plastik tüketimine bağlı gelişen bu kronik doku hasarını "plastikozis" olarak adlandırdı. Hastalık, sindirim sistemi üzerinde zaman içinde ilerleyen kalıcı değişikliklerle ilişkilendiriliyor. Üstelik tehlike için çok büyük miktarlarda plastik tüketilmesi gerekmiyor. Yalnızca 0,5 gram plastik yutan bir yavrunun ilerleyen yıllarda üremek amacıyla Lord Howe Adası'na geri dönme olasılığının yüzde 12 azaldığı belirlendi.

Yıllara yayılan gözlemler, sorunun geçici olmadığını da ortaya koyuyor. Araştırmacılar, plastik kirliliğinin deniz kuşları üzerindeki gerçek etkisini anlamak için bu tür uzun soluklu çalışmaların kritik önem taşıdığını vurguluyor.

İlgili Galeri

Bebe isimli kuşun su altı macerası internette viral oldu Galeriye Gözat